تاریخ : سه شنبه, ۱ تیر , ۱۴۰۰ 13 ذو القعدة 1442 Tuesday, 22 June , 2021
0

بحران بادهای کویری اخیر و نگاهی به چالش آلودگی هوا در دیار سیلک

  • کد خبر : 3611
  • 09 خرداد 1400 - 15:26
بحران بادهای کویری اخیر و نگاهی به چالش آلودگی هوا در دیار سیلک

جمعی از متخصصان محیط زیست دانشگاه کاشان

کاشان آنلاین : کاشان، شهری تاریخی- فرهنگی و اصیل در طول سالیان اخیر با مواردی از چالش های توسعه غیرمتوازن و صنعتی شدن بحران زا روبرو شده است. به گمان بسیاری آلودگی هوا به واسطه هجوم صنایع آلاینده ساز، بزرگترین این چالش هاست و به موازات آن واقع شدن در حاشیه کویر و گرم و خشک بودن منطقه نیز مکمل تخریب بنیان های سلامتی مردم منطقه است.

توجه به این مطلب به ویژه پس از وزیدن بادهای های توفنده و یورش گرد و غبارهای اخیر به منطقه کاشان، حائز اهمیت است.

آلودگی هوا یکی از مهم­ترین چالشهای زیست محیطی در سرتاسر جهان محسوب می شود که می­تواند پیامدهای منفی مختلف زیست محیطی و بهداشتی را به همراه داشته باشد. آلودگی هوا پس از استعمال دخانیات، دومین عامل مهم مرگ و میرهای ناشی از بیماریهای غیرواگیردار است. اخیراً ندافی و همکاران (۲۰۱۸) طبق داده های کیفیت هوای سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۱۸  اعلام کردند که حدود ۹۷ درصد از شهرهای با جمعیت بیش از ۱۰۰ هزار نفر در کشورهای با درآمد کم و متوسط مقادیر غلظت آلاینده های هوای آزاد در آنها از حدود استانداردهای سازمان بهداشتی بالاتر است.

یکی از مهمترین آلاینده های هوای شهر، ذرات معلق هوا هستند که هم آلاینده محسوب می شوند و هم می توانند حامل سایر آلاینده های هوای شهری باشند. این ذرات شامل ترکیبات پیچیده ای از ذرات جامد و مایع آلی و معدنی معلق در هوا هستند و بر اساس قطر آئرودینامیکی تقسیم می شوند و ذرات با قطر ۵/۲ میکرومتر و کمتر دارای آثار بهداشتی بیشتری نسبت به سایر ذرات هستند چون به راحتی می توانند از ریه عبور کرده و وارد جریان خون شوند. آمارهای جهانی نشان می دهد که کشورهای متعددی با مشکل ذرات معلق روبرو هستند و ایران با میانگین غلظت ذرات معلق ریز ۴۸ میکروگرم در مترمکعب در بین ۱۹۵ کشور در جایگاه ۱۵۲ قرار دارد.

آمارها نشان می دهد که میانگین غلظت ذرات معلق در هوای ایران حدود ۳-۴ برابر استاندارد ملی هوای آزاد ایران و رهنمود سازمان جهانی بهداشت است. مهم­ترین منبع برای بررسی وضعیت کیفیت هوای شهرهای ایران، ایستگاه های پایش کیفیت هوا هستند که در سرتاسر ایران و در شهرهای مختلف مستقر هستند و آمار آلاینده های معیار هوا را به صورت برخط در اختیار مدیران قرار می دهند و نتایج آن نیز به صورت بر خط در سامانه پایش کیفی هوای کشور به آدرس https://aqms.doe.ir/ قابل مشاهده است.

کاشان به عنوان دومین شهر بزرگ استان اصفهان، در حال تبدیل شدن به کلان شهر است. از این رو، اهمیت توجه به مسائل زیست محیطی در منطقه کاشان نیز روز به روز در حال افزایش است. یکی از مهم ترین دغدغه های مهم مسئولین متولی امور محیط زیست، آلودگی هوا و ریزگردهای کاشان یا همان ذرات معلق است. پایش وضعیت کیفیت هوای محدوده شهری کاشان توسط تنها دستگاه پایش مستقر در محدوده میدان پانزده خرداد رصد می شود و داده های همین ایستگاه باعث تصمیم گیری مسئولین محلی درباره اعمال محدودیت ها و تعطیلی ها در شهر کاشان شده است.

مهمترین آلاینده­های پایش شده این ایستگاه که باعث شده است در مقاطعی وضعیت کیفیت هوای شهر در وضعیت هشدار قرار گیرد ذرات معلق و مونوکسید کربن است. به هر حال به دلیل مشکلات فنی این دستگاه، آمار جدید از کیفیت هوای شهر در سال ۱۴۰۰ وجود ندارد. همین موضوع اهمیت داشتن چندین دستگاه پایش کیفیت هوا را در محدوده شهرستان کاشان مشخص می کند.

به طور کلی دو منشا انسانی و طبیعی عامل وجود ذرات معلق در هوای کاشان هستند. مهمترین عامل طبیعی، کانون های گرد و غبار در محدوده شهرستان کاشان است که نابودی پوشش گیاهی،کم آبی و فرسایش بادی می تواند بر شدت طوفان های گرد و غبار در منطقه بیفزاید. وسایل نقلیه و وجود صنایع در منطقه به عنوان عوامل انسانی حضور ذرات معلق در هوای کاشان محسوب می شوند. اگر چه بررسی­های اولیه نقش وسایل نقلیه را در این زمینه مهم تر نشان می دهند اما بررسی دقیق تری نیاز است تا سهم هر کدام از منابع در کاهش کیفیت هوا و به ویژه وجود ذرات معلق در هوای کاشان مشخص شود.

مهمترین منبع موجود درباره کیفیت هوای شهر کاشان طرح جامع کاهش آلودگی هوای شهرستان کاشان است که توسط دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز طی سال ۱۳۹۱ انجام شده است. طبق بررسی های این طرح کیفیت  حدود ۵۰% درصد روزهای شهر کاشان در سال بررسی در وضعیت ناسالم برای گروه های حساس تا خطرناک قرار داشتند. حمل و نقل با ۵/۸۶ درصد بیشترین سهم را در آلودگی هوا بین منابع مختلف آلودگی هوای شهر بر عهده داشته است و از بین وسایل نقلیه موتوری، خوردورهای سبک با ۵/۷۳% بیشترین سهم بار آلودگی کل را داشته اند.

این طرح پیشنهادهایی برای کاهش آلاینده های هوا و افزایش کیفیت هوای شهرستان ارائه داده است و بر طبق آن پیش بینی کرده است اجرای راهکارهای پیشنهادی تا چه حد می تواند مشکلات آلودگی هوای شهر را کاهش دهد. به هر حال، اولاً داده های مورد استفاده در طرح مذکور مربوط به حدود ۱۰ سال قبل است و ثانیاً روش و گستره مورد استفاده خاص آن زمان بوده است، از این رو نیاز است تا با تکمیل و به روز کردن این طرح، اولا داده های موثق و معتبر و به روز در مورد کیفیت هوای شهر تهیه شود و ثانیاً با افزایش گستره طرح و استفاده از روش ها و مفاهیم جدید پیشنهادهای عملی بومی برای مواجهه با پدیده آلودگی هوای شهر کاشان ارائه شود.

لینک کوتاه : https://kashanonline.com/?p=3611

برچسب ها

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.