تاریخ : جمعه, ۳۰ اردیبهشت , ۱۴۰۱ 19 شوال 1443 Friday, 20 May , 2022
0

دلیل فرونشست دشت بادرود، خالی شدن ذخیره سفره آب زیرزمینی است

  • کد خبر : 4829
  • ۰۶ بهمن ۱۴۰۰ - ۱۰:۵۷
دلیل فرونشست دشت بادرود، خالی شدن ذخیره سفره آب زیرزمینی است

کاشان آنلاین/ کارشناس و دکترای جغرافیا و برنامه ریزی دانشگاه شهیدبهشتی تهران معتقد است، برداشت بی‌رویه از آبخوان بادرود باعث شده میزان فرونشست در دشت بادرود از توابع شهرستان نطنز حتی به سالانه ۲۰ سانتیمتر هم برسد که فاجعه‌ای جبران‌ناپذیر در حال رقم خوردن است.

سعید صالحیان در گفت‌وگویی با ایرنا ضمن اشاره به چالش فرونشست زمین به‌ویژه در دشت بادرود می افزاید: دلیل اصلی فرونشست در این دشت بهره‌برداری بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی و خالی شدن ذخیره سفره آب زیرزمینی منطقه است.

وی با بیان این که نشست یا فرونشستن زمین پدیده‌ای است که به طور عمده در اثر خالی شدن آب بافت‌های متراکم و لایه‌های زیرین سطح زمین رخ می‌دهد و در اثر آن سطح زمین به‌صورت تدریجی و در برخی موارد به صورت ناگهانی فرو می‌نشیند می گوید: این نشست باعث ایجاد ترک و شکاف‌هایی در زمین شده و باعث تاثیر روی الگوی جریان آب زیرزمینی  و سطحی، تغییر کیفیت آب‌های زیرزمینی، تغییر شکل سطح زمین و سیل‌خیزی مناطق می‌شود.

به گفته وی،خطر پدیده فرونشست شاید بیش از زلزله باشد زیرا وقتی در شهری زمین لرزه رخ دهد بعد از چند سال بالاخره بازسازی می‌شود، اما شهری که در اثر فرونشست از بین برود و آبخوانش تخلیه شود دیگر با هیچ انرژی و سرمایه‌گذاری بازسازی نمی‌شود.

به عقیده صالحیان،حفر بی‌رویه،غیراصولی و غیرکارشناسی چاه‌های آب و پمپاژهای گسترده منابع آب زیرزمینی در دهه‌های اخیر صدمات و خسارات فراوانی را بر مخازن و منابع آب‌های زیرزمینی به عنوان منبع اصلی آب کشور وارد کرده است.

کارشناس و دکترای جغرافیا و برنامه ریزی دانشگاه شهیدبهشتی تهران می افزاید: دشت بادرود در شمال استان اصفهان، حد فاصل کاشان، نطنز، اردستان و دشت کویر ایران واقع شده که در سال‌های اخیر پدیده فرونشست به‌طور آرام در آن رخ داده و امروزه اثرات آن بیشتر در حال نمود پیدا کردن است.

وی در ادامه می گوید: امروزه کمتر ساختمان با عمر بیش از ۲۰ سال می‌توان یافت که سقف و دیوارش ترک و شکاف نداشته نباشد و این موضوع عادی شده، گویی هر ساختمانی با چند سال عمر باید ترک خورده باشد یا شکاف بردارد!

وی در تشریح بحران کمبود آب در سفره های زیرزمینی یادآور می شود: افراد قدیمی و سالخورده تعریف می‌کنند که در مکان‌های مختلف منطقه حتی با حفر یکی ۲ متر زمین به آب می‌رسیده و یا روزهای آینده از آب پر می‌شد اما اکنون در برخی چاه‌ها خشکی به حدی رسیده که حتی با هزینه‌های فراوان و حفر چندصدمتری هم، چاه دیگر آبی ندارد!

به گفتۀ این کارشناس جغرافیا،طبق پژوهش بنده بر روی منابع آب بادرود و طبق آمارها، در دهه ۵۰-۶۰ میانگین سطح  آب دهی چاه‌ها حدود ۱۰-۳۰ متر بوده ولی این میزان فقط طی چند دهه برداشت بی‌رویه آب، اکنون عمق چاه‌ها به ۲۰۰-۲۵۰ متر رسیده است.

وی ادامه می دهد: برداشت بی‌رویه از آب زیرزمینی با حفر و بهره‌برداری از چاه‌های متعدد و بالاتر از ظرفیت منطقه، چه به صورت مجاز و غیرمجاز، موجب تخلیه سفره آب‌زیرزمینی منطقه شده است چنانچه اوج حفر این چاه‌ها به سال های ۵۹ تا ۶۱ می‌رسد و در ادامه در سال‌های اخیر، عمق آبدهی چاه‌ها خود نشان از وضعیت آب زیرزمینی منطقه می‌دهد.

سعید صالحیان با بیان این که وقتی آب زیرزمینی برداشت می‌شود این منافذ خالی بخش زیرین زمین،خود منشاء نشست زمین و به مرور با برداشت آب از سفره‌ها و خالی‌شدن فضای زیرزمین، فرونشست زمین هم افزایش می‌یابد معتقد است: برداشت بی‌رویه از آبخوان بادرود باعث شده میزان فرونشست در دشت بادرود حتی به سالانه ۲۰ سانتیمتر هم برسد که فاجعه‌ای جبران‌ناپذیر در حال رقم خوردن است.

وی می افزاید: در کشورهای مختلف جهان حتی بروز نشست یک سانتیمتری بحرانی تلقی می‌شود و سعی در جلوگیری از آن دارند اما در این نقطه از کشور عددهای شگفت انگیزی ثبت شده است ولی تاکنون اقدام عملی برای جلوگیری از آن به عمل نیامده است.

دکترای جغرافیا و برنامه‌ریزی در ادامه با اشاره به این که علاوه بر فرونشست و پیامدهای جبران‌ناپذیر آن، با بسته شدن فضای ورودی آب‌ها به سفره زیرزمینی،حتی با بارش بیشتر هم این آب قادر به اضافه شدن در سفره زیرزمینی نخواهد بود و این به معنی مرگ دشت از نظر آبی برای همیشه است می گوید:فرونشست‌ها بازگشت‌پذیر نیستند،حتی اگر شرایط تغذیه و جبران کسری مخزن را داشته باشیم، پدیده برگشت فرونشست امکان‌پذیر نیست، چرا که چیدمان ذرات آبخوان در زمان فرونشست بر هم می‌خورد.

صالحیان با بیان اینکه ذرات آبخوان در زمان تشکیل خود، آرایش خاصی دارند که فرونشست این چیدمان را برهم می زند، می گوید: حتی اگر بارندگی طی چند سال مداوم افزایش پیدا کند،شکل زمینی که به دلیل فرونشست تغییر پیدا کرده و منافذ آن بسته شده به حالت اولیه بازنگشته و در بیشتر موارد از ورود آب به آبخوان پیشین نیز جلوگیری می‌شود.

لینک کوتاه : https://kashanonline.com/?p=4829

برچسب ها

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.