کاشان آنلاین : در روزهای گذشته پیامهایی از چند شهروند در مورد «کمبود سِرُم» در شهر بدستمان رسید که برای واکاوی و صحت و سقم ماجرا ابتدا به چند داروخانه در نقطه مرکزی شهر مراجعه کردیم و در ادامه وقتی بررسی میدانیمان از حدود ۱۰ داروخانه به حد کفایت رسید،از معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی کاشان فرصتی برای بیان ماجرا و پاسخی هر چند کوتاه خواستیم که با یک روز صبوری برای هماهنگیها،وی به پرسشهایمان پاسخ داد.
*یکی ندارد، یکی دارد، یکی کم دارد!
عصر روز دوشنبه پرسشمان از چند داروخانه در شهر را طبیعتا از حوالی چهارراه آیت الله کاشانی آغاز میکنیم. متصدی داروخانهای کمی مانده به انتهای خیابان رجایی میگوید: سرم نداریم، حدودا سه هفته است توزیع نکرده اند. در چرایی آن میگوید: هیچ شرکتی سرم ندارد!
بیرون از داروخانهای کمی بالاتر، خانم مسنی را نایلون در دست می بینیم که سه عدد سرم در لابلای داروهایش دیده می شود.می گوید: دکتر سه تا نوشته بود و هر سه تا را هم دادند.
به داروخانهای جنب چهارراه می رویم. می پرسیم سرم دارید؟ متصدیاش می گوید: سرم قند و نمک ندارم اما وینگر موجود است. متصدی داروخانه ای کمی بالاتر در پاسخ به همان پرسش میگوید: نداریم، سرم نیست،کم شده است. متصدی داروخانهای در اواسط خیابان شهید بهشتی پس از همان پرسش میگوید: فقط سرم قندی داریم، نسخه دارید؟
کمی بالاتر، وارد داروخانه دیگری میشویم. مسئولاش در پاسخ به اینکه سرم دارید می گوید: نه، سرم نداریم در پاسخ به چرایی می گوید: نداریم دیگه و در ادامه اضافه میکند فقط با نسخه سرم میدهیم!
به داروخانه دیگری در همین خیابان می رویم. متصدی ابتدا میگوید: سرم نداریم، ولی بعد با کمی مکث می گوید: با نسخه داریم، چند تا میخواهید؟ و در ادامه ابراز میکند: نهایت ۳ تا ۴ تا با نسخه به شما میدهیم ولی بعضی ها ۱۰ تا میخواهند که نداریم. متصدی داروخانه بعدی اما از موجود بودن سرم در این داروخانه می گوید و ..
ماحصل این داروخانهگردیِ یکی دو ساعته پیش از مراجعه به مسئول(خوان آخر)، به ما میگوید اگر نگوییم نایاب، ولی بنا بر مشاهدات ما در منطقه استقرار اکثر داروخانههای شهر، سرم با کمیابی مواجه شده است. این تفاوت ارائه کالا از جهت موجودی در چند داروخانه آن هم با فاصله نه چندان دور از یکدیگر،کمی عجیب مینماید و در وهله نخست نشانهای از بی نظمی در توزیع یک قلم از نیازهای دارویی قشر بیمار است.
*کمبود سرم جدی نیست
برای آن که تنها به قاضی نرفته باشیم، با همکارم راهی ساختمان معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی میشویم تا اگر مقدور بود چند دقیقه پس از حضورمان با پاسخی مشخص و مکفی این گزارش را تکمیل کنیم و اِلا با گرفتن فرصتی نهایتا برای روز بعد، به خواستهمان برسیم.
در نهایت صبح چهارشنبه دکتر محسن تقیزاده “معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی کاشان”، با اختصاص فرصتی پیرامون پرسش برخی شهروندان درباره کمیابی سرم به ما میگوید: دارو در کشور ما حداقل در چند سال اخیر بعد از آغاز تحریمها در مقاطعی دچار مشکل بوده که شامل مواد اولیه و بروز مشکل در برخی سیستمهای تولید در کارخانجات میشد که البته با شیوع کرونا این مشکلات کمی تشدید شد. مشکل البته در هر سیستمی و در هر شرایطی ممکن است اتفاق بیافتد. در دوران کرونا خب این مشکلات را داشتیم که کمبود سرم هم یکی از آنها بود.
وی در ادامه یادآور می شود: مسئله کمبود برخی اقلام دارویی چیزی جدیدی نیست که بگوییم قبلا اصلا وجود نداشته اما با این وجود ما همیشه در تامین برخی بعضی اقلام برای برخی مراکز حساسیت خاصی داریم،نخست برای بیمارستانها.یعنی اولویت اول ما این است که داروی بیمارستانی تامین شود،چون طبیعتا نیاز اورژانسی دارند.اولویت بعدی کلینیکها و بیمارستانهای خصوصی هستند و سپس داروخانههای شبانهروزی و خصوصی و حتی برخی داروخانه های روستایی.
*کمبود سراسری است، تنها منحصر به کاشان نمیشود
به گفته تقی زاده، در موضوع سرم،خب ما اخیرا یک سری کمبودهایی داشتیم که گزارشاتی هم برای ما ارسال شد، ولی خوشبختانه در سال گذشته دپوی قابل توجهی از تعداد بالای سرم برای شهرستان فراهم کردیم که کمبودها برطرف شد و مشکل حادی هم نبود،اما در مورد مشکل کمبود سرم در هفتههای اخیر، چند عامل موثراند که شامل گرمشدن شدید هوا و بروز بیماریهای عفونی وگرمازدگی است که طبیعتا مصرف سرم نه تنها در کاشان، بلکه در کشور افزایش پیدا کرد، یعنی این کمبود که به نظر من خیلی هم حاد نیست سراسری است و منحصر به کاشان هم نمیشود.
معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی کاشان درباره علت بعدی این کمبود معتقد است: متاسفانه ما کاشانیها مصرف روتین دارویمان بالاست،یعنی بعد از یک مشکل ساده افراد بدون نظر پزشک میروند و از داروخانه تقاضای سرم و داروهای دیگر می کنند!ما به همین علت و محدودیت در عرضه دارو،داروخانه ها را ملزم کرده ایم که بدون نسخه به شهروندی دارو،مخصوصا تزریقی ندهند.جالب است بدانید که کاشان در بین همه شهرهای کشور به نسبت جمعیت، پرمصرف ترین شهر دارویی است.
با بحران کمبود سرم مواجه نیستیم
تقی زاده با بیان این که ما اکنون در کشور حدود ۶ شرکت تولید سرم داریم که طبق آخرین اخبار، تمام وقت در حال تولید هستند،می گوید: در همین ماه مرداد،تقاضاهای زیادی از معاونتهای غذا و داروی دانشگاههای علوم پزشکی اکثر نقاط کشور مانند زنجان، فارس، قزوین،کرمان و .. به سازمان مرکزی شده که نیاز به سرم دارند و طبیعتا میبینید که تنها بحث کاشان نیست اما در مجموع در حال حاضر ما با بحران نبود سرم در شهرستان کاشان مواجه نیستیم.کمبودی هم اگر هست علاوه بر دلایلی که ذکر شد، به مشکلات برخی داروخانه ها برای تامین سرم که شاید علتش نقدینگی است، برمیگردد اما برای همین مورد هم ما اقداماتی از طریق شرکتهای پخش جهت رفع مشکل آن داروخانهها انجام دادهایم.
وی در بخش پایانی این گفتوگو، با تاکید بر این که دو وظیفه عمده ما در معاونت غذا و دارو،توزیع دارو به شکل مناسب و در دسترس و نظارت بر عرضه آن است میگوید:علاوه بر اینکه گشتهای بازرسی ما هر روز در حال نظارت بر داروخانهها هستند،شهروندان می توانند از طریق سامانه ۱۹۰ یا شماره ثابت۶-۵۵۴۷۳۰۲۵ شکایتهای خود در حوزه توزیع دارو را به ما ارائه کنند.
گزارش: مهدی سلطانیراد/ هادی میرزاجانی
