ترویج محبوبیت یک فرهنگ، شخصیت و اندیشه با طرف‏داران و مدافعین آن است

به گزارش کاشان آنلاین، حضرت آیت الله یثربی با ییان این که البته گاهی موجی ایجاد می‏شود که ما خیال می‏کنیم اقبال زیادی است اما اقبال نیست تصریح کردند: اما الآن دیگر آن موج هم نیست و غربت را می‏بینیم. رفتار ما هم رفتاری نیست که بتوانیم جلب محبت کنیم؛ دوست درست کنیم؛ ولیّ درست کنیم؛ شیعه برای امام صادق علیه‌السلام بسازیم.

معظم له در شرحی یکی از سخنان حضرت علیه‌السلام «کونوا دعاة الناس بغیر السنتکم» نشر معارف دین را وظیفه دینداران متخلق و دارای فکر و اندیشه دانستند و  خاطرنشان کردند: حداقل‌اش در مقام همسایگی و موتورسواری، ماشین‏سواری، در مقام همین معامله و خرید و فروش در مغازه‏ها، با همسایه، با اقوام و ارحام چگونه رفتار می‏کنیم که بگویند این‏ها نمونه‌ای از ناصرین امام صادق علیه‌السلام هستند؟

ایشان افزودند: مشکله‏ای که داریم، این است. «و معلّم الناس و مؤدّبها أحقّ بتعلیم نفسه قبل أن یبدأ بتأدیب غیره» ما واقعاً خودمان را درست کرده‏ایم که حالا می‏خواهیم در جامعه،معلم و مربی باشیم؟ اگر یک فرهنگ، شخصیت و اندیشه بخواهد در جامعه، محبوبیت پیدا بکند، طرف‏داران و مدافعین هستند که می‏توانند آن اندیشه، فکر و شخصیت را محبوب کنند.

فقیه برجسته حوزه علمیه قم در تشریح دشواری های نشر معارف دین در زمان ائمه هدی یادآور شدند: شخص راوی می‏خواست در مورد سه طلاق متوالی، سوال بکند، در کوچه و محله‏ها رفت؛ لباس یک خیارفروش را پوشید و آن طبق خیار را از او گرفت و به عنوان فروش خیار، در خانه حضرت را زد و مسأله‏اش را پرسید.

حضرت آیت الله یثربی با تاکید بر این که گاهی ظروف زمانی، این چنین بود ادامه دادند: «الامام الصادق و المذاهب الأربعة» را ببینید؛ فرمان‏داران، ولات، استان‏داران در زمان بنی امیه و حتی مقداری از زمان بنی العباس در مدینه، حاکم بودند را ببینید؛ دیگر ظالم‏تر از آن‏ها روی کره زمین نبود که آنان را فرمان‏دار مدینه می‏گذاشتند و چه جسارت‏هایی به حضرت می‏کردند؛ شبانه به خانه امام صادق علیه‌السلام هجوم برد و در حالی که خودش سواره بود، حضرت، آن پیرمرد شصت‏وچندساله را با دست بسته، به دنبال استر می‏کشید و سپس زخم زبان‏ها به آن حضرت می‏زد و جسارت‏ها می‏کرد. تحمّل ناملایمات موجود، با این چیزهایی که می‏بینیم، سهل می‏شود. ما کجا و امام صادق علیه‌السلام کجا؟ نور الأنوارند و ما ظلمت محض‌ایم، تاریکی محض‌ایم.

فقیه برجسته حوزه علمیه قم افزودند: بنابراين اولاً آقایان هیچ نگران از این‏که اقبال ضعیف شده یا نیست نباشد. دین همیشه به حامی، احتیاج دارد. شما به ‏جدّ، همین مسیر تحصیل، تقویت و تهذیب اخلاقی را إن‏شاء‏الله تعقیب بفرمایید که در موقع خودش و شرائط مساعد، به‏خوبی و بهتر از گذشته و حال خواهیم توانست انجام وظیفه کنیم و آنگاه حداقلش «قوا انفسکم و اهلیکم ناراً»؛ حفظ خانواده، فرزندان و نزدیکان، حداقل وظیفه‏ای است که به عهده ما قرار دارد.

معظم له در بخش دیگری از فراز پایانی درس خارج فقه خود با بیان این که در مورد حضرات معصومین سلام الله علیهم اجمعین، گاه به صورت عموم و گاه به طور خاص مطالبی در نصوص و روایات داریم افزودند: در حدیث «لوح» برای هر یک از حضرات ائمه علیهم السلام، یک تعریف و تعبیر مخصوص و ویژه وجود دارد.

حضرت آیت الله یثربی در ادامه یادآور شدند: این حدیث قدسی که مژدگانی رسول اکرم صلی الله علیه وآله به حضرت زهرا علیهاالسلام است، در مورد امام صادق علیه‌السلام چهار ویژگی را بر شمرده است: «سيهلك المرتابون في جعفرٍ الرّادّ عليه كالرّادّ عليّ؛ حقّ القول منّي لأكرمنّ مثوى جعفرٍ و لأسرّنّه في أشياعه و أنصاره و أوليائه». تعبیر «الرّادّ عليه كالرّادّ عليّ» اهمیت دارد. چگونه می‏شود یک مخلوق به این منزلت و جایگاه برسد که مستقیماً خدای متعال جلّ و علا در موردش بفرماید هرکس او را رد کند، رد توحید و الوهیت است؛ ردّ من است.

ایشان ادامه دادند: در زیارت‏ «سلام الله الکامل التام» که مرحوم محدث قمی رضوان الله علیه در «مفاتیح» از مرحوم سیدعلی‏خان نقل می‏کند، می‏خوانیم که وقتی به ساحت مقدس حضرت بقیة الله روحی و أرواح العالمین له الفداء و سلام الله علیه استغاثه می‏کند، این مستغیث و حاجت‌مند عرض می‏کند: «فبحق‏ّ من‏ اختصّكم‏ لأمره و ارتضاكم لسرّه، و بالشّأن الّذي بينكم و بينه». اگر کسی واجد این مقامات سه‏گانه‏ای که در این دعا آمده، شد -که یکی مقام اختصاص است؛ یکی مقام ارتضاء و یکی مقام شأنیت یا عندیت است- آنگاه است که «الراد علیه کالراد علیّ».

فقیه برجسته حوزه علمیه قم در توضیح این فراز یادآور شدند: این مقامات چیست؟ امر الله چیست؟ امر خدا چه امری است؟ امر خدا امر تکوین است و این فراز هم مطلق است «فبحق‏ من‏ اختصّكم‏ لأمره» که اعم از امر تکوین و تشریع است و مساوق با ارادة الله است که در زیارت اولای سیدالشهداء عليه‌السلام آمده «إرادة الرّبّ في مقادير أموره تهبط إليكم» ارادة الله به ید این‏ها قرار می‏گیرد و لذا این تعبیر «فبحق من اختصکم بأمره» است.

حضرت آیت الله یثربی در ادامه گفتند: فراز دوم چنین است: «و ارتضاكم لسرّه» اینان صاحب سرّ الهی می‏شوند. یقیناً همه افراد عادی جامعه نیز سرّ دارند و کسی چیزی می‏داند که به دیگری نمی‏گوید. وقتی که این صاحب سرّ، خالق همه عوالم کون شد و بعد، کسی را لایق دانست اسرار خود را هیچ احدی از آن خبر ندارد، نزد او به ودیعت بگذارد و با توجه به عبارت بعدی که: «و بالشّأن الّذي بينكم و بينه» شأنی که شما در مقام عندیت دارید «بینکم و بینه» چیست؟ اگر قرار بود که ما بفهمیم، دیگر «بینکم و بینه» معنا نداشت. شأنی که فقط بین شما و اوست؛ او می‏داند. کسی اگر به این منزلت، دسترسی یافت و به اینجا رسید، طبعاً وقتی حدیث «لوح» صادر می‏شود و نوبت به او می‏رسد، تعبیر «الراد علیه کالراد علیه» مقداری قابل فهم می‏شود.

معظم له همچنین در ارجداشت زیارت جامعه کبیره افزوند: یکی از کارهای یومیه‏ای که مرحوم شیخ رضون‌الله‌علیه غیر از تقیدش به نوافل، انجام می‏داده و ما معمولاً از آن غافلیم، این بوده که حتماً روزی یک بار، زیارت «جامعه» را تلاوت می‏کرده که سرشار از معادن، ذخائر، کنوز و معارف است؛ «فبحقّ من ائتمنكم على سرّه و استرعاكم أمر خلقه و قرن طاعتكم بطاعته» این‏ها منزلت‏های آن‏هاست.

ایشان در شرح بخش دیگری از جامعه کبیره «لأكرمنّ مثوى جعفرٍ» ضمن طرح این سوال که این اکرامی که خداوند کرده، چه معنایی دارد؟ یادآور شدند: «و لأسرّنّه في أشياعه و أنصاره و أوليائه» خداوند در اینجا وعده می‏دهد که دوستان، یاوران و شیعیانی برای او خواهد بود که موجب مسرّت اوست؛ نه مسرّت همین عمر کوتاه شصت‏ و چند ساله یا دوران امامت؛ او مشرف بر عالم است؛ سروری که الآن امام صادق علیه‌السلام داشته باشند، با نگاهی به ما که إن‏شاء‏الله انصار، یاوران، اولیاء یا حداقل، شیعه ایشان باشیم، برای حضرت حاصل بشود. در این صورت، شما که «جامعه» را هر روز یا در مشاهد مشرفه می‏خوانید و واقعاً اجمع است و اسمش نیز «جامعه کبیره» است، وقتی این مقامات و منزلت را می‏خوانیم، باید بگوییم در مورد زائر چه می‏کند؟ «یحقّ الحق و یبطل الباطل» در جایی قرار بگیریم که احقاق حق کنیم، اماته باطل کنیم، ابطال باطل کنم؛ اگر به این رسید، یصدق علیه أنه من أنصاره؛ یصدق علیه أنه من أولیائه، و من شیعته.