کاشان آنلاین : ۲۵ مهرماه ۱۳۴۸ سالروز درگذشت شاعر و نویسنده معاصر مرحوم حسین بیضایی متخلص به “پرتو” ،فرزند میرزا علی محمد ادیب بیضایی آرانی است. وی در سال ۱۲۸۴ شمسی در آران دیده به جهان گشود. تحصیلات ابتدایی را در مدرسه معرفت زادگاهش سپس در مدرسه اسلامیه کاشان و بعد از آن در مدرسه علمیه نزد شیخ غلامرضا معارفی و دیگر معلمین کاشانی فرا گرفت.
حسین بیضایی ادامه تحصیل خود را در تهران ادامه داد. در آنجا نزد استادان فقید وحید دستگردی و اقبال آشتیانی شاگردی و با امیری فیروزکوهی و صابر همدانی مصاحبت و دوستی برقرار نمود.
پرتو آفتابی بود پرتوافشان در آسمان انسانیت و رادمردی بود که در این روزگار که موج خیز ناجوانمردیها و پستیهاست چون کوهی پایدار ایستاده و از توفانها و موجهای سهمناک پلیدیها چینی بر پهنای جببن مردانهاش ننشست و یک عمر با پاکدامنی و شرافت خاص انسانی به سر آورد.
این محقق و نویسنده به کاشان و فرهنگ و آثار تاریخیاش از جمله باغ تاریخی فین علاقه تعصب و زیادی داشت، چنانچه بهروایت سیف الله امینیان، پرتو در اوایل دهه ۳۰ از بیضابطگی و نبود کنترل بر ورود مردم و بیتوته آنان در باغ فین به خشم آمده بود. در کارنامه ادبی او آثار گرانسنگی به یادگار مانده است که از آن جمله می توان به تاریخ ورزش باستانی ایران، کاشانه دانش (تذکره شاعران کاشان)، تصحیح دیوان کلیم کاشانی، تصحیح دیوان قصاب کاشانی، تصحیح دیوان صباحی بیدگلی و دیوان اشعار و … اشاره کرد.
او تا پایان عمر مجرد زیست و سرانجام این ادیب اریب در سن ۶۵ سالگی درگذشت و بنابر وصیتش او را در مزار فیض کاشان به خاک سپردند.
وفای عهد
کسی را کز جفای چرخ گردان کار برگردد
پناه ار سوی دیوار آورد، دیوار برگردد
حساب دهر باریک است و نیک و بد در این دفتر
به هر اندازه وارد شد همان مقدار برگردد
وفای عهد را صد بار جان دادن روا باشد
ولی راضی مشو باری تو را گفتار برگردد
خلاف شیخ در دین رهنمای کفر امت شد
سپاهی می گریزد چون سپهسالار برگردد
مبادا همسری نامردمان گردی که گر بلبل
رود در جایگاه زاغ بوتیمار برگردد
گر از یاران بد دیدی بپوشان چشم کز بستان
روا نبود که گلچین از جفای خار برگردد
به روی آشنایان در مبند از آنکه دشمن را
به کوی خویشتن چون راه دادی یار برگردد
به بزم دوستان با فضیلت جای کن پرتو
در این میخانه هر کس پا نهد هشیار برگردد
