کاشان آنلاین : این روزها خانه منوچهری کاشان، ده سالگیاش را جشن میگیرد. سرکار خانم صبا منوچهری دههای پیش، در خیابان محتشم کاشان با خریداری چند خانهی تاریخی به مرمت، احیا و تغییر کاربری آنها همت گماشت. او بنیانگذار مجموعهای اقامتی، فرهنگی و هنری شد تا یادگاران پیشینیان را به آیندگان بسپرد و نیز سهمی در ساخت جامعهی معاصر خود ایفا کند. تلاش و کوشش ایشان، همکاران و همراهان گرامیشان را ارج مینهیم.
نیز امسال، سالانهی هنرهای معاصر پرسبوک، به ده سالگیاش رسیده است. رویدادی هنری که با کوشش سرکار خانم ندا درزی، پایهگذاری شده و این روزها با عنوان « دستکار» برگزار میشود. رویدادی که میخواهد با همراهی هنرمندان سرزمینمان در قالب پروژههایی مکان محور دغدغههای مهم اجتماعی و محیط زیستی را در فضایی نقادانه طرح کرده و به چالش بکشاند.
در چشم انداز پرسبوک دهم که نوعی بیانیهی هنری آن است، آمده: «دهمین دورهی پرسبوک با انتخاب شهر کاشان ـ مهد هنرهای دستی ایران ـ به عنوان مرکز برگزاری رویداد، رویکردی مبتنی بر میراث هنری ایرانی اتخاذ کرده و ضرورت حمایت از سنن هنری ملی ایران را طرح میکند و با تمرکز بر امکانات شهر کاشان، هنرمندان را به بازاندیشی در سنن هنری و فرهنگ غنی ایرانی و بازآفرینی آن در هنر معاصر فرا میخواند.»
کیانوش معتقدی، هنرمند و پژوهشگر نیز در یادداشت پرسبوک؛ کاشان را پلی میان گذشته و امروز دانسته و با پیجویی در آثار هنری دورههای تاریخی این شهر، مینویسد: «پرسبوک در آستانه ده سالگی، دعوتی است از هنرمندان معاصر، که با اراِئه نگاه خود از طریق بیان هنری نمادین یا مفهومی، نسبت خود را با زادبوم کاشان و حفظ و بازیافت منابع طبیعی این سرزمین، ترجمه بصری کنند. پرسبوک امسال در انتظار شناخت و خوانشی نو از میراث باشکوه کاشان، از دریچه نگاه هنرمندان امروز است.»
بی شک، همه گیری ویروس کرونا، فرصت حضور هنرمندان و علاقهمندان بسیاری را در دهمین سالانه پرسبوک از آنان گرفته و تنها بیست و یک اثر از بیست هنرمند سرزمینمان در این سالانه، امکان حضور یافته است.
به نظر میرسد پرسبوک میکوشد فضا و امکانی برای راه یابی هنرمندان جوان به عرصهی خلاقهی هنرهای تجسمی و مفهومی معاصر باز کند. بی شک، این کوشش در نوع خود، ستودنی است. اما فاصلهی میان آثار خلاقه نسلهای پیشین و دستکارهای ارایه شده، فاصلهای ژرف و بس عمیق است. فاصلهای که برگزاری ایونت و نمایشگاه، پاسخ گوی خلأ آن نیست. واقعیت این است که بیش از هر مسئلهی سیاسی، اجتماعی، اقتصادی؛ خلق آثار هنری، محصول کوششهای مجددانهی خود هنرمندان است. کوششها و کنشهایی که در رهگذار آموختگی از فرهنگ و اندیشهگی غنا مییابد و این روزها، کمتر اثر خلاقهی شگرفی، به چشم میخورد. فقدان خلاقیتی که در شعر و ادبیات داستانی و آثار سینمایی نیز به چشم میخورد.
در میان آثار آمده در نمایشگاه، آثاری از چهار هنرمند کاشانی نیز عرضه شده است. خانمها آرزو باغشیخی، مونا جولا، و آقایان علی وفایی نژاد و علی اعتبار؛ گویی آمیختگی ایشان با شهر و زادبومشان کاشان، موجب انگیختگی بیشتر آثارشان شده است. نیز مکان برگزاری – خانهی تاریخی صاحب – انتخابی شگفت به شمار میآید. آنقدر که گویی، محل قرارگیری و چیدمان آثار، جز در این فضا ممکن نبوده است. امیدواریم با اهتمام و علاقهی خانم منوچهری و مدیر هنری این مجموعه، آقای مسعود ریاضی مقدم، خانهی تاریخی صاحب؛ مرکزی برای ارائه و توسعهی هنرهای معاصر سرزمینمان باقی بماند.
ناگفته نماند ده سالگی سالانه هنر معاصر پرسبوک و ده سالگی مجموعه منوچهری در تقارنی نیک و خجسته، اتفاقی شگفت به شمار میآید. این دو مجموعه، قرینگیهای قریبی با هم یافتهاند. بنیاد نهادگان هر دو مجموعه، از زنان کارای امروز این سرزمین به شمار میآیند. هر دو مجموعه در بخشی غیر دولتی و مردم نهاد، پای گرفته و نیز، امسال، ده سالگیشان را به جشن و کار میگذرانند. امیدواریم کوشش این بزرگواران، برانگیختهگی، شیفتگی و کنشگری خلاقانهتری میان هنرمندانمان پدید آورد.
امیدواریم، دهسالگی مجموعه منوچهری، دهمین سالانه هنر معاصر پرسبوک، نیز آفرینهها و دستکارهای هنرمندان عزیزمان، فراتر از دهها بپاید و به سدهها بیانجامد. لابد آیندگان نیز به یاد خواهند آورد کوششهای امروزیان را، کوششهایی که با حمیت و مردموارگی مردمیان انجام پذیرفته است؛ آن هم به روزهایی که کرونا، کژتابیها و مصایب بیشماری، عرصهی کنشگری و خلاقیت را به اقلی رسانده است.
(یادداشتی بر دهمین سالانهی پرسبوک در مجموعهی منوچهری)
