کاشان آنلاین : استاد سعید کاظمی خطاط و نقاش برجسته معاصر کاشان است. کاشانی که از دیرباز مهد هنرمندان و عالمان دهر بوده است. سنگ مزار پدر معنوی شهر، مرحوم حضرت آیت الله سید مهدی یثربی(ره) پیوندی جاودانه است بین هنر و علم. خالق این اثر بدیع مهمان ماست. با او هم نوا خواهیم شد.
استاد لطفا خودتان را برای خوانندگان ما معرفی نمایید؟
سید سعید کاظمی ، متولد ۱ مهر ۱۳۴۸ در کاشان. تحصیلات خود را در کاشان گذراندم. اکنون دارای مدرک درجه دو هنرهای تجسمی که معادل مدرک فوق لیسانس است می باشم.
استاد از چه دورانی به خطاطی علاقه مند شدید؟
کودک که بودم تابستانها در بازارچه سلطانی کاشان در مغازه استاد زرگر زاده که یکی از برجسته ترین طراحان و نقاشان نقشه های قالی کاشان است مشغول بودم. استاد علاوه بر هنر نقاشی خط خوبی هم داشت. گاه ابیاتی را می نوشت و من به عنوان الگو از آن نوشتارها استفاده می کردم و به تبعیت از ایشان شروع به نوشتن می کردم. پس از مدتی مسئولین یکی از هیات مذهبی کاشان از بنده خواستند تا در نوشتن پرده های هیئت با آنها همکاری کنم.ذکر «السلام علیک یا زینب کبری» را برای آن هئیت کار کردم و مورد پسند مسئولین هیئت واقع شد و این کار ارزنده و مقدس باع شکوفا شدن استعدادهای پنهان در وجود بنده شد. چند سال بعد با یکی از اساتید با اخلاق حوزه و استاد خوشنویسی از شهر قم به نام آقای اسماعیلی از شاگردان استاد امیرخانی آشنا شدم. در دهه شصت حجم عبور و مرور به قم به منوال امروز نبود. گاه بنده دیر سر کلاس حاضر می شدم. وقتی استاد فهمید بنده به خاطر علاقه به هنر خط از کاشان سر کلاس ایشان حاضر می شوم بنده را در آغوش گرفت و گفت: «ای کاش زودتر می گفتید تا من با شما بیشتر کار کنم.»
استادان بزرگ دیگری هم داشتم.استاد عبدالرضایی، استاد موحّد و استاد امیرخانی از جمله استادان برجسته بنده در زمینه خط بوده اند.
در سال ۷۵ سرپرست شعبه خوشنویسی کاشان شدم و مدت دو سال در این مسئولیت انجام وظیفه نمودم. از سال ۷۶ به بعد در دانشکده هنر و معماری دانشگاه کاشان تدریس می کنم و در سال ۹۲ استاد نمونه دانشگاه کاشان شدم. افتخار می کنم که می توانم شاگردانم را همانند فرزندانم دوست داشته باشم و حقیقتا همیشه سعیم بر این است که تمام دانشم را در طبق اخلاص گذاشته و در آموزش هنرجویان کوتاهی نکنم. در اکثر نمایشگاهها حضور فعال دارم. یکی از نکات بسیار مهم در زمینه هنر و تحصیل مسئله شاگردی و استادی است، برای من شاگردی لذت بخش تر از استادی است.
استاد آیا تاکنون تالیفاتی در این زمینه داشته اید؟
بله کتاب معجزه خط خوب اثر بنده است. این کتاب یک اثر تحلیلی در زمینه خط و ارتباط آن با شخصیت و روان افراد است. بسیار مشتاق بودم هشت کتاب سهراب را هم کتابت کنم اما حقوق معنوی این اثر در اختیار انتشارات طهوری است و متاسفانه مسئولین این انتشارات درخواست بنده برای کتابت هشت کتاب سهراب را نپذیرفتند.
استاد سنگ مرقد پدر معنوی شهر، حضرت آیت الله یثربی(ره) مزین به خط شماست، در این باره برای ما توضیح دهید؟
در زمان حیات ایشان گاه برای حل مشکلات شرعی و روزمره خود در محضر آیت الله یثربی(ره) حاضر می شدم. اما آشنایی چندانی با فرزند گرانقدر ایشان حضرت آیت الله میر سید محمد یثربی نداشتم تا اینکه ایشان در مجلس ختم پدر بنده حاضر شدند و از بنده پرسیدند شما همان آقای کاظمی خطاط هستید؟
یادآوری این موضوع توسط ایشان برای بنده بسیار جالب بود. یک روز پنجشنبه که برای زیارت اهل قبوررفته بودم، سر مرقد مرحوم آيت الله یثربی (ره) حاضر شدم. اتفاقا آيت الله میر سید محمد يثربي نیز سر مرقد آقا تشریف داشتند. بنده آنجا از ایشان درباره سنگ مرقد آقا سوال كردم. ایشان فرمودند مشغول هستیم. بنده گفتم اگر کاری دست ما باشد دریغ نمی کنیم. ایشان با آقای سید حسین یثربی صحبت کرد و بنده یک نمونه خط به ایشان دادم و کار بنده مورد پسند ایشان واقع شد و ما کار را از آنجا شروع کردیم.
از ویژگی های منحصر به فرد سنگ مزار آقای یثربی وجود ۴۴ اسم و نسب به عنوان شجره نامه خانوادگی ایشان تا حضرت امام سجاد(ع) است. بسیار تلاش کردیم که کار به نحو احسن انجام شود. هر لقب یا اسمی را به صورت بیضی ترکیب کرده و با خط ثلث خطاطی نموده ام.
خوشبختانه فرصت زیادی برای انجام این کار در اختیار ما بود و این موضوع باعث شد ما با صبر و حوصله بیشتری کار را به حجاران بسپاریم. حجاران شیرازی بهترین حجاران در زمینه طراحی و تراش سنگ هستند. دوستان با استفاده از بهترین تکنولوژی خط نوشته ها را روی سنگ منعکس کردند و تراش دادند. استاد محمد جواد شبیه کار تراش سنگ مزار آقا را در شیراز بر عهده داشت. همچنین ما آیت الکرسی و نام پنج تن آل عبا را با خط ثلث روی سنگ کار کردیم.
آقای شبیه به بنده فرمودند کاری به این زیبایی ندیدم و در آن مدت در شیراز استادان از کار شما به عنوان یک نمونه کار هنری منحصر به فرد در تدریس هنرجویان استفاده می کردند.
حقیقتاً اعتماد حضرت آیت الله آمیر سید محمد یثربی باعث شد بنده در این کار از تمام استعداد و هنر خود استفاده کنم و فکر می کنم در این کار موفقیت چشمگیری داشتم.
استاد کاظمی در زمینه های هنری دیگری نیز به فعالیت پرداخته اید؟
در زمینه موسیقی و نواختن ضرب کار کرده ام. به آثار استاد شجریان، روانشاد محمد رضا لطفی، استاد حسن خواجه امیری(ایرج) و استاد پایور علاقه خاصی دارم.
استاد کاظمی نگاه شما به هنر چگونه نگاهی است؟
نگاه من به هنر نگاهی عاشقانه و عارفانه است. هنر باعث پالوده شدن ناخالصی ها می شود، به قول مولانا: تا نباشد راستی کی باشد دروغ/ آن دروغ از راستی می گیرد فروغ. هر چه تکنولوژی و علم پیشرفت می کند آثار بدیع هنری نیز جایگاه اصلی خود را پیدا می کنند. هنر ناب همیشه ماندگار است و جای آن در موزه ها و گالری ها است.
استاد کاظمی رابطه شما با سیاست چگونه رابطه ای است؟
نگاه بنده به سیاست نگاه یک انسان اعتدالگرا و منطقی است. کسی که خارج از حزب و مکتب خاصی به جامعه نگاه می کند حقایق را بهتر می بیند. هنرمند دلسوز یک سیاست گذار است که با هنرش جامعه را به سوی پیشرفت و تعالی سوق می دهد.
و حرف آخر؟
امیدوارم هر کدام از افراد جامعه گوشه ای از هنر و فرهنگ این مرز و بوم را نگهداری و بازآوری کند. این کار باید در زمان مناسب انجام شود ور نه به قول صائب تبریزی: داغ افسوس بر اوراق جگر خواهد ماند. بی شک با احساس مسئولیت و حس نوع دوستی می توانیم جامعه را از رخوت و فسردگی نجات دهیم. به امید پر رنگ شدن نقش اخلاق در جامعه.
