کنگره سه روزه معماری ایران که کاشان از ۳ تا ۵ بهمن میزبانش بود، اگر نگوییم در نهایت درخشندگی و تمام قد موفق و دارای بار علمی و تاثیرگذاری ظاهر شد، اما با آن حجم از حضور گسترده اساتید و کارشناسان و متخصصان و عالمان شناختهشده ایرانیِ حوزه «شهرسازی و معماری»، محلی شایسته برای ارائه انبوه دیدگاههای کارشناسی و تخصصی در این دو حوزه بود.
پرواضح است که هیچ رویداد و رخداد جمعی آن هم با سخنرانی و حضور گفتوشنودیِ دهها کارشناس طی سه روز، خالی از اشکال نیست اما بیشک به قول عوام نق و نوقهایی که بعضا در این یکی دو روز از سوی برخی خودکارشناسپندارهایِ همیشه معترضِ محلی علیه این رویداد قلمی گشت، نشان میدهد کنگره سه روزه معماری در ایران که کاشان میزبانش بود در پیمودن بخش زیادی از راه و اهدافش موفق ظاهر شد.
بله میتوانیم به این نکته که موضوع کنگره «معماری» است اما در شب پایانی آن، ناگهان شاهد تبلیغات کارآفرینی یک فعال گردشگری بر روی سن هستیم از برنامهچینان کنگره گلایهمند باشیم اما براستی هدف از یک همایش و کنگره تخصصی که برپاییاش از توان دولت خارج و دخالت و محوربودن بخش خصوصی و تامین هزینه از سوی او را میطلبد،چیست؟
آیا کنگره معماری ایران در کاشان، قرار است همه نارساییها، چالشها و سومدیریتهای اعمال شده در ادوار مختلف در بافت تاریخی کاشان و همچنین نهضت کاخسازیهای زشت و شلختهمابانه از جهت نما و منظر در جاده فین را خاتمه دهد؟! کمی اندیشیدن منطقی به ما میگوید ارائه نظر و دیدگاه و نقد عالمانه و شفاف با کارشناس و متخصص و تحصیلکرده، و پایش و اجرا با کارگزار و مدیر دولتی و سیستم حاکمیتی است و کنگره به نظر نگارنده، بخشی از اهدافش همین بود.
در آن سه روز، از استاندار تا مدیرکل میراث استان و از شهردار تا فرماندار کاشان هر کدام به تناوب دقایقی در کنگره حاضر بودند و از نظرات و نقدهای کارشناسی متخصصان حوزه معماری و شهرسازی به ویژه در مورد کاشان بهره بردند، حال میماند بخش سیاستگذار دولتی در حوزه نظارت و اجرا و ادامه یا تغییر مسیر بخش ساماندهی بافت تاریخی شهر و حوزه شهرسازی، بنا بر آن نقدها و دیدگاهها.
آیا اگر برای فلان همایش و کنگره که به تخصصمان نمیخورد و طبیعتا ما را در آن هیچ رقمه به حساب نیاوردهاند، میتوانیم با عباراتی مانند «دورهمی تبلیغاتی،خاطرهگوییهای بیهدف، برگزارکننده تجاری» خشم خود را بروز دهیم؟!
بله، هیچ شخص حقیقی و حقوقی را نمیتوان از ابراز نقد و نظر منع و تاکید کرد آنچه میگویی باید نعل به نعل مطابق خواست ما باشد اما اگر سطر به سطر یک نظرگاهِ خودعالمپندار مملو از خشم و کینه باشد و شرحی از آغاز راه و مسیر گذشته را خاطرهگوییهای بیهدف تعبیر کند و پنل گفت وگو با حضور کارشناسان را دورهمی تبلیغاتی فهم نماید، درباره قصد و غرض آن دیدگاه چه میتوان گفت؟!
تاکید مجدد بر این نکته ضروریست که قطعا ایرادهایی به کنگره سه روزه معماری ایران به میزبانی کاشان وارد است، از آن جمله نکتهای که نگارنده به مهندس حائری (مشاور علمی و دبیر نشستهای کنگره) در خلال شب سوم در زمینه انتقاد به رواج اجرای نماهای بیرونی شلخته و دلبخواهی خانهها در بافت تاریخی یادآور شدم که لازم بود در کنگره بدان اشاره شود تا اگر مستلزم دخالت نهاد یا شورا و یا کارگروهی مشخص است، از ادامه این روند جلوگیری شود.
