کاشان آنلاین : سفری چند روزه به کاشان داشته باشی و از بافتگردی و گشت و گذار در گذرها و کوچه های کاهگلی کاشان استقبال نکنی؟ فقط کافی ست اواسط ماه نخست بهار به عبارتی واپسین روزهای تعطیلات نوروز که از شیراز عازم تهران هستی، گذرت در یک روز بارانی به کوچه های گذر آب انبارخان و کوشک صفی یا پامنار و پاقپان و سرپلهی کاشان بیفتد و بوی نم کاهگل در شهر سهراب مستت کند.
بافت گردی در کاشان حالا چند سالی ست که برای خودش کسی شده ! از حوالی ۱۵ -۲۰ سال پیش تاکنون که شهرداری به فکر افتاد تا دستی به سر و روی بعضی کوچه های قدیمی و تاریخی شهر بکشد، کمکم حس و حال پیاده روی در این معبرهای خاص و نوستالژیک به سراغ مسافرانی آمده که مدتهاست حس لذت خواهی از خانهی طباطبایی و عباسیان اشباع شان کرده و یا دیگر شنیدن فلسفهی عاشقانهی احداث خانهی بروجردی برای آنها جذابیت گذشته را ندارد.
از شما چه پنهان کاشانی های بسیاری را هم می شناسم که ” بازجویی روزگار وصل ” خیلی ها وقت ها به صرافت شان می اندازد تا شاید ماهی یک بار به محلات قدیمیشان سری بزنند و مقداری از رایحهی حال و هوای کاشان قدیم را بفرستند داخل ریه های شان.
طوالی کوچه ها و گذرهای تاریخیِ بازآفرینی شدهی کاشان حتا اگر یک کارگاه شَعربافی هم در آنها به چشم نخورد حالا به حدی از طول و مسافت رسیده که شاید دو سه روز هم برای گذرکردن دلچسبانه و نرم نرمک از آنها برایتان کم بیاید!
از سرپله تا پاقپان و از پامنار و گذر سهسوک و گذر آب انبارخان تا گذر تقیخان، کوشک صفی، محلهی سلطان امیراحمد، سنگپلوی و گذر سوریجان یکی از محورها و به عبارتی راسته هایی است که البته به شرط این که جذابیت ها بتوانند خستگی راه را مغلوب خود کنند،می توان برای یک بافت گردی پاییزی در کاشان انتخاب کرد.
راستهی دیگر بافت گردی در کاشان از دروازه دولت و اول بازار مسگرها آغاز میشود و با عبور از کنار مسجد میرعماد و امتداد بازار تا میانچال، سرای زرگرها و بازار گذرنو و بازار پانخل و گذر باباولی و درب باغ و میدان ولی سلطان در میدان قاضی اسدالله (دروازه فین ) به انتها می رسد.
پرسبوک .. پاییز .. پا به پا در یک بافت گردی
عصر آخرین دوشنبهی مهر ۹۹؛ این جا در خانه تاریخی صاحب در حوالی پاقپان که مدتی است مدیریت ارشد و کاشان دوستِ خانهی منوچهری آن را تملک کرده، گروهی هنرمند عزم بافت گردی کرده اند. قطار (دهمین سالانه هنر معاصر پرسبوک) در ایستگاه ۱۰ سالگیِ مجموعه اقامتی منوچهری به کاشان و با حمایت و میزبانی این مجموعه به کاشان رسیده و در روز دوم چیدمان آثار هنرمندان در خانه تاریخی صاحب، کوچه پس کوچه های قسمت کوچکی از بافت تاریخی شهر، شماری از این هنرمندان را به سوی خود می خواند.
اگر حضور در افتتاح ورژن جدید و بازآفرینی شده ی مرکز محله درب باغ را کنار بگذاریم،خاطرم نیست آخرین بار کِی گذر از کوچه پس کوچه های قدیمی کاشان را با دل سیر تجربه کردهام، پس بافت گردی و همراهی با این گروه در یک عصر پاییزی را هیچ رقمه نمی توانم با یک پیشنهاد دیگر مانند خواب بعد از ناهار تاخت بزنم!
ایستگاه اول، قلعه جلالی است و بافت گردی (پرسبوک)ی ها قرار است با توضیحات مهدی هوشمندی نژاد (فعال حوزه بافت تاریخی کاشان) با داستان قلعه و ارگ جلالیِ ۹۰۰ و اندی ساله آغاز شود. توضیحات هوشمندی نژاد با سبزینهگیِ کشت و زرع در اینجا و نمای زیبای بادگیر خانه بروجردی در هم تنیده شده و شنیدن تاریخ را کمی جذاب تر کرده.
یکی از چند یخچال قدیمیِ باقیمانده و بازسازی شده در داخل ارگ، خود به تنهایی جذابیتی است که می تواند انبوه گردشگران را در طول سال مجذوب فلسفه و شیوه کارکردش کند اما چه می شود کرد که ( گردشگری کاشان) در عین پتانسیل بالای ثروت آوری، متولیان دولتی و شهری دلسوزی ندارد وگرنه اینجا -در دخل ارگ و قلعه تاریخی جلالی کاشان- پس از ساماندهی، جان می دهد برای برگزاری جشنواره های فرهنگی هنری حتا ملی .. آن طرف بادگیر زیبا و اعجابآور بروجردی .. آن سو یخچال قدیمی .. دور تا دور هم حصاری کاهگلی و شکوهمند ..
از امتداد حصار و ارگ سلجوقی تا محله سلطان امیر احمد در حوالی نیم ساعت پیاده روی، چیزی جز کوچه های شبیه به هم با دیوارهایی قهوه ای، به چشم نمی خورد. در این مسیر با توجه به اقدامات شهرداری در ادوار مختلف دعا می کنی این ساماندهی ها و باززنده سازی معابر قدیمی ادامه پیدا کند چرا که لذت هویت زیستی و اصالت های شهرنشینی کهن در این محله هاست که به چشم می خورد ولاغیر.
گروه در میانه بافت گردی شان به خانه قدیمی سپیده کاشانی (باکوچی) شاعره ی ملی و خوشنام دهه ۶۰ میرسند و توضیحات هوشمندی نژاد درباره او و کاربری خانه محل تولدش که موزه مردم شناسی کاشان شده، پس از مدتی پیاده روی از این جا پی گرفته می شود.
چند متر آن طرفتر از خانه باکوچی، خانه تاریخی طباطبایی است و توفیق اجباری یک مراسم خاکسپاری در صحن امام زاده سلطان امیر احمد و بسته بودن مسیر پیادهروی، گروه را با مساعدت پوربرات( مدیرحوزه گردشگری شهرداری) به خانه طباطبایی می برد تا هوشمندی نژاد درباره نوع معماری، قدمت و نام و نشان مالک این خانهی زیبا به گروه توضیح بدهد.
(پرسبوک)ی ها اگر چه شنیدن چرایی و فلسفهی برخی المان ها و عناصر در خانه طباطبایی مجذوب شان می کند، اما اگر اسطورهی بافت گردی در سرتاسر عالم هم باشی، خستگی پیادهروی عاقبت مغلوبت میکند، بر همین اساس آخرین ایستگاه این بافت گردی در کاشان، (حمام سلطان امیر احمد)در همان محله است. حمامی فاخر و زیبا با عمری شاید بیش از دوره صفویه که از تاریخش و نوع زیست انسانی مردمان قدیم در یک محله اعیان نشین در کاشانِ قدیم، گفتنی و شنیدنی بسیار دارد.
.. و اما
در دنیای مدرن امروزی و در محاصرهی بتون و میلگرد و پیتزا و آیفون و لایک و چت بدجور گیر افتاده اید؟! خب جای دوری نمی رود اگر گاهی اوقات مزه ی سنت و اصالت را هم بچشید و اگر مانند شربت کودکی ها تلخ بود، بقیه اش را نخورید ! زندگی در دنیای مدرن با همه توسعه طلبی بی رحمانه اش، در فینال مابین عبوسیتِ زندگیِ بی لذتِ مالاندوزانه و زیست بهتر و انسانی تر و کمی شاعرانه، بدون شک مغلوب دمی قدم زدن در گذرها و ساباط ها و کمی بعد آسودن کنار یک حوض فیروزه ای رنگ با فواره ای سرخوش و باغچه ای پرگل و حیاطی نم زده خواهد بود ..
